حسين مير حيدر
73
معارف گياهى ( فارسى )
در روز ، براى اشخاص قوى 70 - 60 گرم در روز است و بايد 50 - 30 روز اين مقدار دارو را مصرف كنند . معمولا پس از 20 روز آثار بهبودى ظاهر مىشود . ممكن است به جاى عرق قند ساير عرقهاى مناسب مانند عرق گاو زبان ، عرق شاهتره ، عرق بادرنجبويه به كار رود و خرده چوب در آن ريخته و خيسانده شود . در دوران خوردن اين شربت بيمار بايد رژيم غذاى بىنمك داشته باشد ، آب نيمگرم بخورد خلاصه كليه پرهيزهايى كه دستور آن در بخش چوب چينى داده شده مراعات كند . به علت گرم و خشك بودن گياك در دوران مصرف آن عوارضى نظير خشكى دهان ، كم شدن اشتها بروز مىنمايد . مصرف زايد بر حد مجاز آن عوارض و ناراحتىهايى در جهاز هاضمه و معده و روده ايجاد مىكند لذا بايد مصرف آن زير نظر پزشك و در حد مجاز باشد . شربت ضد روماتيسم گياك : رندهكردهء چوب گياك 3 واحد ، قند 10 واحد ، آب مقطر به مقدار كافى . چوب را در 30 واحد آب بجوشانند و صاف كنند و تفاله آن را در 30 واحد ديگر آب جوشانده و صاف كنند و دو صافشده را مخلوط كرده تبخير نمايند . تا 6 واحد بماند . بعد قند را افزوده و تبخير كنند تا قوام آيد و اين شربت معرق و ضد روماتيسم است و مقدار خوراك آن 50 - 30 گرم است . جوشاندهء گياك : 50 گرم چوب گياك رندهشده را به مدت يك ساعت در مقدارى آب بجوشانند كه پس از صاف كردن 1000 گرم شود و بگذارند تهنشين شود و صاف روى آن را بردارند و فنجان فنجان مصرف كنند . اگر 10 گرم گرد مغز ريشهء شيرينبيان به آن اضافه كنند اثر بهترى دارد و محرك و معرّق است . جوشاندهء معرّق ضد روماتيسم گياك : 40 گرم چوب رندهشدهء گياك را در 1500 گرم آب بجوشانند تا نصف شود و صافشدهء آن را 6 قسمت نمايند و روزى 3 قسمت صبح و ظهر و شب ميل كنند . براى رفع نقرس و روماتيسم مفيد است . عصارهء گياك : چوب گياك رندهكرده 1 واحد ، آب مقطر 18 واحد . ابتدا چوب رندهشده را در 9 واحد آب مدت يك ساعت بجوشانند و صاف كنند و تفاله را در 9 واحد ديگر آب مدت يك ساعت بجوشانند و 12 ساعت بگذارند بماند و صاف روى آن را برداشته با صافشدهء اولى مخلوط نمايند و تبخير كنند تا به غلظت عصارهء نرم درآيد و بعد 8 / 1 واحد الكل 80 درجه به آن افزوده و خوب مخلوط نمايند و مجددا به قوام عصاره تبخير نمايند و حفظ كنند . مقدار خوراك اين عصاره كه معرّق و ضد روماتيسم است 10 - 1 گرم بهطور حب مىباشد .